افشین علیزاد منیر – مدیر مسئول و سردبیر
نمایشگاه CHINAPLAS 2026 با محوریت شعار «تحول · همکاری · پایداری» قرار است بهعنوان یک «آزمایشگاه زنده» برای اجرای سیاستهای صنعتی و تحول ساختاری صنعت عمل کند و در راستای پشتیبانی از برنامه پنجساله پانزدهم چین نقشآفرینی کند.
این نمایشگاه از ۲۱ تا ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ در مرکز ملی نمایشگاه و همایش (NECC) در منطقه هونگچیائو شانگهای برگزار میشود و هدف آن کمک به صنایع پلاستیک و لاستیک برای بهرهبرداری از فرصتهای جدید در دوران تغییرات سریع اقتصادی و صنعتی است.
صنایع نوظهور؛ محرک مرزهای جدید رشد
در توصیههای مرتبط با برنامه پنجساله پانزدهم، بر ایجاد خوشههای راهبردی در حوزههای انرژی نو، مواد پیشرفته، هوافضا و اقتصاد ارتفاع پایین تأکید شده است. همچنین این برنامه به دنبال ایجاد جهش در فناوریهایی مانند فناوری کوانتومی، زیستتولید (Biomanufacturing)، انرژی هیدروژن، انرژی همجوشی، رابط مغز و رایانه، هوش تجسمیافته (Embodied Intelligence) و ارتباطات 6G است.
این حوزههای نوظهور بهسرعت در حال گسترش مرزهای کاربردی پلاستیک و لاستیک هستند و مسیرهای رشد تازهای را برای این ستون بنیادین صنعت تولید ایجاد میکنند.
خودروهای انرژی نو (NEV)
در سال ۲۰۲۵، چین ۱۶.۶ میلیون دستگاه خودروی انرژی نو تولید و ۱۶.۵ میلیون دستگاه به فروش رساند. چین با این عملکرد برای یازدهمین سال متوالی جایگاه نخست جهان را حفظ کرد و رشد سالانه تولید آن ۲۹ درصد و رشد فروش ۲۸.۲ درصد ثبت شد.
در این صنعت، نسل جدیدی از راهکارهای مواد برای باتریها، زیرساخت شارژ و سیستمهای محرکه در حال ظهور است. آنتیاکسیدانتهای پلیمری پیشرفته شرکت Rianlon میتوانند عمر مفید سیستمهای باتری و تجهیزات شارژ را در شرایط سخت افزایش دهند. همچنین پلاستیکهای مهندسی با خلوص بالای شرکت DOMO با نام TECHNYL PURE به دلیل عایق الکتریکی ممتاز و مقاومت شیمیایی بالا، گزینهای مناسب برای محیطهای ولتاژ بالا هستند.
اقتصاد ارتفاع پایین (Low-Altitude Economy)
در سال ۲۰۲۶ اقتصاد ارتفاع پایین وارد مرحلهای از رونق سهگانه شامل حمایت سیاستی، جهش فناوری و رشد تقاضای بازار میشود. با رشد کاربردهایی مانند لجستیک، گردشگری و امداد و نجات، پلاستیکها و کامپوزیتها به مواد راهبردی برای بازاری در مقیاس هزار میلیارد یوان تبدیل شدهاند.
پلیکربنات (PC) با شاخص CTI بالا از شرکت Covestro عملکرد پایدار و ایمنی قابل اعتماد را در محیطهای سخت الکتریکی فراهم میکند و موجب پایداری عملیات هواگردهای عمودپرواز برقی (eVTOL) میشود.
همچنین صفحات کامپوزیتی مقاوم به شعله KingPan از شرکت Kingfa با درصد بالای الیاف شیشه و استاندارد اشتعالپذیری V-0 میتوانند در برابر ۱۲۰۰ درجه سانتیگراد به مدت ۳۰ دقیقه بدون چکه کردن مقاومت کنند و پس از حذف شعله، ظرف ۱۰ ثانیه خودخاموش شوند. این ویژگیها آنها را برای قطعات حساس eVTOL مناسب کرده است.
هوافضای تجاری
هوافضای تجاری در حال تجربه رشد انفجاری است و تقاضای عظیمی برای مواد و تجهیزات ایجاد کرده است. تا دسامبر ۲۰۲۵، چین برنامههایی را به اتحادیه بینالمللی مخابرات (ITU) ارائه کرد که بر اساس آن قصد دارد بیش از ۲۰۰ هزار ماهواره را مستقر کند؛ موضوعی که نشاندهنده شتابگیری بزرگ در ساخت شبکه اینترنت ماهوارهای مدار پایین چین است.
در این مسیر، کامپوزیتهای نایلونی تقویتشده با الیاف کربن به دلیل وزن کم و استحکام بالا به گزینهای نوآورانه برای براکتهای ماهوارهای تبدیل شدهاند. پلیمرهای پیشرفته PEEK و PEKK نیز با مقاومت فوقالعاده در برابر دما، تابش و مواد شیمیایی، برای اجزای سازهای ماهواره، لایههای عایق کابل و آببندی موتور کاربرد دارند.
رزینهای فنولیک به دلیل تولید زغال (char yield) بالا و فرآیندپذیری مناسب در نازلهای موشک سوخت جامد تجاری استفاده میشوند. همچنین پلیمرهای کریستال مایع (LCP) به دلیل ثابت دیالکتریک پایین، تلفات دیالکتریک کم و عملکرد عالی در دماهای بالا، به مواد کلیدی برای قطعات ارتباطی ماهوارههای فرکانس بالا تبدیل شدهاند.
شرکت Syensqo نیز مواد کامپوزیتی سبکوزن ارائه کرده که میتوانند جایگزین فلز در سازههای هوافضا شوند. سیستم رزین اپوکسی MTM46 و مواد prepreg این شرکت که برای شرایط بسیار سخت مانند مأموریتهای فضایی توسعه یافتهاند، سختی، مقاومت ضربه و عملکرد حرارتی بالاتری نسبت به فلزات ارائه میدهند. پوششهای محافظ محموله (Payload Fairings) ساختهشده با این مواد میتوانند حدود ۳۰ درصد سبکتر از نمونههای فلزی باشند و باعث کاهش مصرف سوخت و افزایش ظرفیت حمل بار شوند.
رباتهای انساننما
سال ۲۰۲۵ نخستین سال تولید انبوه رباتهای انساننما بود و سال ۲۰۲۶ نقطه عطفی برای حرکت به سمت توسعه گسترده و تجاریسازی سریع محسوب میشود. مؤسسه IDC پیشبینی کرده است که هزینهکرد چین در حوزه رباتهای هوشمند تجسمیافته در سال ۲۰۲۵ از ۱.۴ میلیارد دلار فراتر رفته و نرخ رشد مرکب سالانه آن در پنج سال آینده ۹۴ درصد خواهد بود.
پلاستیکهای مهندسی ویژه مانند PEEK و PPS با استحکام بالا، چگالی پایین، مقاومت سایشی و خاصیت خود-روانکاری، بهطور فزاینده جایگزین فلز در مفاصل، چرخدندهها و یاتاقانهای رباتها میشوند. همچنین مواد TPE در اجزای انعطافپذیر مانند عضلات مصنوعی و پوست مصنوعی کاربرد دارند.
شرکت Lushan New Materials نسل جدیدی از محصولات «پوست الکترونیکی دو-مدی» معرفی کرده که قادر است نیروهای بسیار ظریف مانند لمسهای سبک و حتی ضربان را با دقت تشخیص دهد. گروه Dawn نیز عضلات مصنوعی بسیار نرم TPE توسعه داده که سختی شور آن ۰A است و نرمی، کشسانی بالا و سطح خشک و غیرچسبنده ارائه میدهد و برای قطعات کلیدی مانند محرکهای مفاصل ربات مناسب است.
ارتقای هوشمند و تحول سبز
برنامه پنجساله پانزدهم بر اجرای کامل راهبرد «AI+» تأکید دارد. از همکاری و ارتقای زنجیرههای صنعتی تا توانمندسازی دقیق شرکتهای کوچک و متوسط، فناوریهای هوش مصنوعی در حال نفوذ گسترده به تمام بخشهای تولید هستند.
شرکت Good Vision & Motion در CHINAPLAS 2026 سیستم بازرسی کیفیت فوقسریع ارائه میکند که با ترکیب فناوری بینایی پیشرفته و الگوریتمهای AI، امکان پایش لحظهای کیفیت و تشخیص عیوب در خطوط تولید پرسرعت را فراهم میکند و ارزیابی کامل محصول را در چند میلیثانیه انجام میدهد.
شرکت Jeenar نیز سیستم بازرسی کیسههای سوپاپدار مبتنی بر هوش مصنوعی ارائه میکند که عیوب را حین تولید شناسایی و حذف میکند و موجب کاهش هزینه نیروی انسانی و افزایش ثبات کیفیت محصول میشود.
شرکت ENGEL نیز سیستم injectAI را معرفی کرده که یک ناظر فرآیندی مجهز به هوش مصنوعی است و میتواند بیش از ۱۰۰۰ پارامتر را بهصورت لحظهای تحلیل کرده، انحرافات تولید را شناسایی و پیشنهادهای بهینهسازی ارائه کند.
این برنامه همچنین بر تسریع تحول سبز تأکید دارد. صنایع پلاستیک و لاستیک با نوآوری، در حال حرکت به سمت توسعه چرخشی هستند و یک اکوسیستم «چرخه بینهایت» میسازند تا پسماندها را به نقطه شروع جدیدی برای اقتصاد چرخشی تبدیل کنند.
در همین راستا، شرکت BASF با همکاری Porsche و BSR نخستین پروژه پایلوت جهان برای بازیافت پسماند مخلوط خودروهای اسقاطی را اجرا کرد. در این پروژه با استفاده از فناوری گازیسازی (Gasification)، پسماندهای پیچیده به گاز سنتز و مشتقات آن تبدیل شد و سپس برای تولید فرمولاسیون پلییورتان در فرمان خودروهای جدید استفاده شد تا یک چرخه بسته واقعی شکل بگیرد.
شرکت Boretech نیز سه راهکار سفارشی «تولد دوباره» شامل گلیکولیز، الکولیز مایکروویوی و فرآیندهای حلالی توسعه داده است که برای PET، PP، PE و پلاستیکهای کامپوزیتی یا رنگشده طراحی شدهاند. این فناوریها سیستمهای بازیافت شیمیایی کارآمدی ایجاد میکنند که پلاستیکهای پسماند را به مواد اولیه بازیافتی باکیفیت تبدیل میکنند.
گسترش همکاری جهانی؛ چین به نقطه تلاقی تجارت و فناوری تبدیل میشود
سال ۲۰۲۶ آغاز رسمی برنامه پنجساله پانزدهم و همچنین سالی کلیدی برای نمایش تابآوری چین در شرایط پیچیده اقتصاد جهانی است. این برنامه بر گسترش سطح بالای همکاریهای بینالمللی، تقویت سرمایهگذاری دوطرفه و هدایت زنجیرههای صنعتی و تأمین در سطح فرامرزی تأکید دارد.
در همین چارچوب، شرکتهای چینی در حال تبدیل شدن به «زنجیرههای صنعتی جهانیشده» و «اکوسیستمهای جهانیشده» هستند.
شرکت BYD در حال ساخت کارخانه در مجارستان است. گروه SAIC با یک شرکت ترک برای ایجاد واحد تولیدی همکاری کرده است. شرکت CATL سومین کارخانه باتری خود در اروپا را در اسپانیا راهاندازی کرده است. شرکت Kingfa تولید خود را در ویتنام و اسپانیا افزایش داده و همزمان پایگاههای خارجی خود را در لهستان، مکزیک و آفریقای جنوبی توسعه میدهد. شرکت IZUMI نیز در ۱۲ کشور از جمله آلمان، آمریکا، هند، ترکیه و مکزیک زیرمجموعه ایجاد کرده است. تا پایان سال ۲۰۲۵، شرکتهای چینی بیش از ۵۰ هزار شرکت خارجی در ۱۹۰ کشور و منطقه ثبت کردهاند.
در مقابل، سرمایهگذاران خارجی نیز همچنان حضور خود را در چین گسترش میدهند. در سال ۲۰۲۵ میزان سرمایهگذاری خارجی تحققیافته به ۷۴۷.۶۹ میلیارد یوان رسید و ۷۰,۳۹۲ شرکت جدید با سرمایه خارجی ثبت شد که نسبت به سال قبل ۱۹.۱ درصد رشد نشان میدهد. شرکت فرانسوی Forvia کارخانه خود را در چانگشو استان جیانگسو توسعه داد. پایگاه یکپارچه BASF در ژانجیانگ واحد تولید یک میلیون تنی اتیلن را راهاندازی کرد. همچنین شرکت Covestro واحد جدید تولید TPU در ژوهای افتتاح کرد.
چایناپلاس؛ نقطه اتصال جهانی صنعت پلاستیک و لاستیک
نمایشگاه CHINAPLAS به عنوان یک مرکز مهم برای تبادل حضوری فناوری و ایجاد ارتباطات تجاری، موانع اطلاعاتی را میشکند، اجماع صنعتی ایجاد میکند و نوآوری مشارکتی را تقویت میکند. این رویداد برای شرکتهای چینی مسیر اتصال به بازارهای بینالمللی فراهم میسازد و برای شرکتهای خارجی نیز پنجرهای رو به توان تولید و قدرت نوآوری چین ایجاد میکند.
