خبرگزاری پپنا – رصد جهانی بازار پلیمر
ترکیه از اول ژوئیه ۲۰۲۶ بهطور رسمی سامانه مدیریت سپرده (Deposit Management System) را در سراسر کشور راهاندازی میکند. بر اساس این طرح، مصرفکنندگان به ازای بازگرداندن هر بطری یا قوطی نوشیدنی مشمول طرح، ۱ لیر ترکیه (حدود ۰.۰۳ دلار آمریکا) دریافت خواهند کرد. این برنامه که تمامی ۸۱ استان و ۹۷۳ شهرستان ترکیه را پوشش میدهد، یکی از بزرگترین پروژههای اقتصاد چرخشی در منطقه به شمار میرود و با هدف تحول اساسی در مدیریت پسماند اجرا میشود.
این طرح که بخشی از برنامه ملی «زباله صفر» ترکیه است، با هدف افزایش چشمگیر نرخ بازیافت طراحی شده است. دولت ترکیه قصد دارد با ایجاد مشوق مالی، نرخ جمعآوری ظروف نوشیدنی را از حدود ۳۵ درصد فعلی به ۹۰ درصد افزایش دهد. این اقدام علاوه بر کاهش حجم زبالههای دفنی و رهاسازی پسماند در طبیعت، تأمین پایدار مواد اولیه بازیافتی برای صنایع را نیز تقویت خواهد کرد.
نحوه عملکرد سامانه
این برنامه شامل بستهبندیهای یکبارمصرف با حجم ۰.۱ تا ۳.۱۰ لیتر از جنس PET، شیشه و آلومینیوم است. تنها ظروفی که دارای نشان رسمی DOA باشند، مشمول دریافت وجه خواهند شد.
مصرفکنندگان میتوانند بطریها و قوطیهای خالی را به مراکز جمعآوری یا دستگاههای Reverse Vending Machine (RVM) تحویل دهند. این دستگاهها پس از اسکن نشان DOA، مبلغ ۱ لیر را بهصورت آنی به کیف پول دیجیتال کاربر در اپلیکیشن رایگان DOA واریز میکنند. کاربران سپس میتوانند این اعتبار را به حساب بانکی منتقل کرده، از دستگاههای خودپرداز برداشت کنند یا در فروشگاههای طرف قرارداد هزینه کنند.
دولت ترکیه تأکید کرده است که اجرای این طرح هزینه اضافی برای مصرفکنندگان ایجاد نمیکند و پرداخت مشوقها از محل عوارض بازیافت دریافتشده از تولیدکنندگان تأمین خواهد شد.
مزایای اقتصادی و زیستمحیطی
پیشبینی میشود این سامانه سالانه حدود ۲۵ میلیارد بطری و قوطی نوشیدنی را جمعآوری و وارد چرخه بازیافت کند؛ رقمی که ترکیه را در زمره بزرگترین نظامهای بازیافت سپردهای در اروپا و خاورمیانه قرار میدهد.
دولت همچنین برآورد کرده است که بازیابی این حجم از مواد اولیه، سالانه حدود ۳۰ میلیارد لیر ترکیه (معادل تقریبی ۹۳۰ میلیون دلار آمریکا) صرفهجویی اقتصادی برای کشور به همراه داشته باشد. این منابع بازیافتی میتواند وابستگی صنایع به مواد اولیه بکر را کاهش داده، مصرف انرژی را پایین آورده و انتشار گازهای گلخانهای را نیز محدود کند
