آیا صنعت پلیمر با کمبود نیروی متخصص روبه‌رو است؟ روایت Interplas 2026 از یک چالش فراتر از مهارت

خبرگزاری پپنا رصد جهانی بازار پلیمر

کمبود نیروی متخصص در صنعت تولید بریتانیا سال‌هاست به یکی از دغدغه‌های اصلی فعالان این حوزه تبدیل شده است، اما آیا مشکل تنها کمبود مهارت است؟ گفت‌وگوهای انجام‌شده در نمایشگاه Interplas 2026 نشان می‌دهد چالش صنعت پلیمر و لاستیک فراتر از کمبود نیروی انسانی بوده و به نحوه معرفی این صنعت به نسل جدید نیز بازمی‌گردد.

در حالی که بسیاری از صنایع تولیدی در بریتانیا از کمبود نیروی متخصص گلایه دارند، کارشناسان حاضر در Interplas 2026 معتقدند ریشه اصلی مشکل، تنها نبود نیروی کار ماهر نیست؛ بلکه تصویر نادرستی است که طی سال‌های گذشته از صنعت پلاستیک در ذهن جامعه شکل گرفته است.

Interplas به‌عنوان بزرگ‌ترین نمایشگاه تخصصی صنعت پلاستیک و پلیمر بریتانیا، هر دو سال یک‌بار میزبان تولیدکنندگان مواد اولیه، ماشین‌آلات، قالب‌سازان و شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین این صنعت است. در حاشیه دوره ۲۰۲۶ این نمایشگاه، مدیران، دانشگاهیان و فعالان حوزه آموزش درباره آینده نیروی انسانی این صنعت به بحث پرداختند.

به اعتقاد Richard Brown، مدیر فناوری شرکت Sierra 57 که در زمینه جذب و توسعه نیروی انسانی متخصص صنعت پلاستیک فعالیت می‌کند، مشکل اصلی کمبود استعداد نیست، بلکه ناشناخته بودن این صنعت برای جامعه است.

او می‌گوید بسیاری از افراد، صنعت پلاستیک را صرفاً با کار در خطوط تولید یا ماشین‌کاری کارخانه‌ها می‌شناسند، در حالی که این صنعت به طیف گسترده‌ای از تخصص‌ها از جمله کنترل کیفیت، بازاریابی، منابع انسانی، حسابداری، تحقیق و توسعه و مدیریت پروژه نیاز دارد. به گفته Brown، صنعت تولید تنها به فرآیند ساخت محدود نمی‌شود، بلکه اکوسیستم بزرگی از مشاغل تخصصی را در بر می‌گیرد.

همین برداشت محدود باعث شده بسیاری از دانش‌آموزان و دانشجویان، هرگز صنعت پلیمر را به‌عنوان گزینه‌ای برای آینده شغلی خود در نظر نگیرند.

Charlotte Blant، بنیان‌گذار و مدیرعامل Tiro Training که در حوزه آموزش و توسعه مهارت‌های فنی فعالیت می‌کند، معتقد است صنعت پلیمر دقیقاً همان ویژگی‌هایی را دارد که نسل جوان امروز به دنبال آن است؛ صنعتی دانش‌بنیان، کاربردی و مرتبط با حل چالش‌های مهمی مانند توسعه پایدار، اقتصاد چرخشی و کاهش اثرات زیست‌محیطی.

با این حال، به باور او، سال‌ها انتشار اطلاعات نادرست درباره پلاستیک‌ها باعث شده افکار عمومی، این صنعت را بیشتر به‌عنوان عامل آلودگی محیط‌زیست بشناسد تا بخشی از راه‌حل این بحران.

این موضوع بر جذابیت صنعت برای نیروهای جوان نیز تأثیر مستقیم گذاشته است.

Ton Peijs، استاد مهندسی پلیمر و رئیس مرکز پلیمرها و کامپوزیت‌های Warwick Manufacturing Group (WMG)، بر این باور است که صنعت باید نقش واقعی خود در توسعه فناوری‌های پایدار را بهتر معرفی کند.

او تأکید می‌کند که پلیمرها و مواد پیشرفته نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی، سبک‌سازی خودروها، توسعه تجهیزات پزشکی، افزایش بهره‌وری صنایع و تولید محصولات پایدار دارند؛ اما این دستاوردها کمتر برای جامعه تشریح شده‌اند.

به گفته Peijs، معرفی بهتر فرصت‌های شغلی و پروژه‌های نوآورانه می‌تواند نسل جدید مهندسان، دانشمندان و متخصصان را به این صنعت جذب کند.

از سوی دیگر، Dr Ben Silverstone، استاد و مدیر سیاست‌گذاری مهارت در WMG، معتقد است ضعف در مسیر هدایت شغلی نیز یکی از مشکلات اساسی است.

او می‌گوید کیفیت مشاوره‌ای که دانش‌آموزان و افرادی که قصد تغییر مسیر شغلی دارند دریافت می‌کنند، وابسته به میزان آگاهی مشاوران است؛ در حالی که بسیاری از این افراد شناخت دقیقی از فرصت‌های صنعت مهندسی و پلیمر ندارند.

Silverstone برای توضیح این موضوع به نحوه پوشش رسانه‌ای بازگشت فضانورد آمریکایی Sunita Williams اشاره می‌کند؛ جایی که بخش زیادی از رسانه‌ها به جای دستاوردهای علمی او، بر ظاهر و تغییرات چهره‌اش تمرکز کردند. از نگاه او، این نمونه نشان می‌دهد جامعه هنوز در معرفی الگوهای علمی و مهندسی فاصله زیادی با وضعیت مطلوب دارد.

در کنار این مسائل فرهنگی، محدودیت‌های اقتصادی نیز بر روند آموزش نیروهای متخصص تأثیر گذاشته است.

Daniel Stephens، معاون شرکت Routsis Training که یکی از مراکز معتبر آموزش فناوری تزریق پلاستیک محسوب می‌شود، می‌گوید بسیاری از کارخانه‌ها به دلیل کمبود نیروی انسانی، امکان اعزام کارکنان خود به دوره‌های آموزشی طولانی را ندارند.

به اعتقاد او، توسعه سیستم‌های آموزش داخلی در کارخانه‌ها می‌تواند راهکاری مؤثر برای ارتقای مهارت کارکنان بدون ایجاد اختلال در فرآیند تولید باشد.

Richard Brown نیز به ساختار صنعت پلاستیک اشاره می‌کند و می‌گوید بخش قابل توجهی از شرکت‌های این صنعت، کسب‌وکارهای خانوادگی کوچک هستند که معمولاً تمرکز اصلی آن‌ها بر حفظ سودآوری کوتاه‌مدت است. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاری روی آموزش و توسعه منابع انسانی اغلب در اولویت قرار نمی‌گیرد.

با این حال، Charlotte Blant تأکید می‌کند آموزش زمانی اثربخش خواهد بود که مدیران آن را بخشی از استراتژی کسب‌وکار بدانند، نه یک فعالیت جانبی. به گفته او، شرکت‌ها باید ابتدا شکاف‌های مهارتی خود را در بخش‌هایی مانند تولید، کنترل کیفیت، تعمیر و نگهداری، آزمایشگاه و واحدهای فنی شناسایی کرده و سپس مسیرهای آموزشی مشخصی برای رفع این کمبودها طراحی کنند.

کارشناسان حاضر در این نشست همچنین بر نقش همکاری میان دانشگاه‌ها و صنعت تأکید ویژه‌ای داشتند.

به گفته Dr Ben Silverstone، پروژه‌های مشترک صنعتی، دوره‌های کارآموزی، حضور مدیران صنایع در دانشگاه‌ها و تعریف پروژه‌های واقعی برای دانشجویان، مؤثرترین روش برای آماده‌سازی نیروی انسانی آینده محسوب می‌شود.

در همین راستا، Ton Peijs نیز معتقد است مدارس، دانشگاه‌ها، صنعت و سیاست‌گذاران باید با همکاری یکدیگر تصویری واقعی از نقش مهندسان در حل چالش‌های امروز جهان ارائه دهند تا جوانان بیشتری به رشته‌های STEM و صنایع مرتبط با پلیمر علاقه‌مند شوند.

Richard Brown در پایان به ضرورت تقویت آموزش‌های فنی اشاره کرده و می‌گوید دانشگاه نباید تنها مسیر موفقیت شغلی تلقی شود. به اعتقاد او، احیای آموزش‌های مهارتی، مراکز فنی و برنامه‌های تخصصی می‌تواند بخشی از کمبود نیروی متخصص صنعت را جبران کند.

تحلیل PPNA Today

گفت‌وگوهای انجام‌شده در Interplas 2026 نشان می‌دهد بزرگ‌ترین چالش صنعت پلیمر صرفاً کمبود نیروی متخصص نیست، بلکه ضعف در معرفی ظرفیت‌ها و فرصت‌های این صنعت به جامعه است. در شرایطی که اقتصاد چرخشی، بازیافت پیشرفته، خودروهای برقی و مواد پایدار به سرعت در حال توسعه هستند، صنعت پلیمر بیش از هر زمان دیگری به نیروهای متخصص نیاز دارد. موفقیت در این مسیر، علاوه بر سرمایه‌گذاری در آموزش، به اصلاح تصویر عمومی این صنعت و ایجاد ارتباط مؤثرتر میان دانشگاه، صنعت و نسل جوان وابسته خواهد بود.