خبرگزاری پپنا:
تیتر:
تشدید تنش در تنگه هرمز؛ بازار جهانی پلاستیک و پتروشیمی در معرض موج جدید افزایش هزینه‌ها
افزایش دوباره تنش‌های ژئوپلیتیکی میان آمریکا و ایران، بار دیگر نگرانی‌ها درباره امنیت یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را به صدر اخبار بازارهای جهانی بازگردانده است. هم‌زمان با انتشار اظهارات جدید دونالد ترامپ درباره سیاست‌های آمریکا در قبال ایران، قیمت نفت خام برنت با رشد قابل توجهی به ۸۵.۲۶ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین سطح آن در حدود یک ماه گذشته محسوب می‌شود. این افزایش قیمت، بار دیگر فعالان صنایع پتروشیمی و پلاستیک را نسبت به آینده قیمت مواد اولیه و ثبات زنجیره تأمین نگران کرده است.
در ابتدای هفته، ترامپ در شبکه اجتماعی Truth Social اعلام کرد آمریکا کنترل سختگیرانه‌تری بر تردد دریایی مرتبط با ایران اعمال خواهد کرد و از دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز سخن گفت. این اظهارات بلافاصله بازارهای نفت و پتروشیمی را تحت تأثیر قرار داد و موجب جهش قیمت انرژی شد. با این حال، تنها یک روز بعد وی اعلام کرد که از اجرای طرح دریافت عوارض ۲۰ درصدی صرف‌نظر کرده و در عوض به دنبال توسعه همکاری‌های تجاری و سرمایه‌گذاری با کشورهای خاورمیانه خواهد بود.
اگرچه این عقب‌نشینی تا حدی از نگرانی‌ها کاست، اما تهدیدهای بعدی درباره احتمال تشدید اقدامات نظامی علیه ایران باعث شد بازارها همچنان در وضعیت انتظار و بی‌ثباتی باقی بمانند. تحلیلگران معتقدند تا زمانی که چشم‌انداز سیاسی منطقه روشن نشود، نوسانات بازار انرژی ادامه خواهد داشت.
تنگه هرمز یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به شمار می‌رود و حدود ۲۰ درصد نفت و گاز مصرفی جهان از این مسیر عبور می‌کند. هرگونه اختلال در این آبراه می‌تواند عرضه نفت، گاز طبیعی و خوراک صنایع پتروشیمی را با مشکل مواجه کرده و موجب افزایش قیمت محصولات پایین‌دستی شود. این موضوع برای تولیدکنندگان پلاستیک اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا بسیاری از رزین‌های پرمصرف مستقیماً تحت تأثیر قیمت نفت و خوراک پتروشیمی قرار دارند.
در ماه ژوئن و پس از امضای تفاهم میان ایران و آمریکا، عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز از سر گرفته شد، اما کارشناسان از همان زمان نیز نسبت به شکننده بودن شرایط هشدار داده بودند. اکنون با افزایش دوباره تنش‌ها، نگرانی‌ها درباره تکرار اختلال در حمل‌ونقل دریایی و افزایش هزینه‌های حمل بار دوباره قوت گرفته است.
بر اساس ارزیابی اقتصاددان ارشد انجمن صنایع پلاستیک آمریکا (PLASTICS)، بسته شدن یا محدود شدن تردد در تنگه هرمز می‌تواند تأثیر مستقیمی بر بازار جهانی نفت، مواد شیمیایی و خوراک صنایع پتروشیمی داشته باشد. کشورهای تولیدکننده بزرگ نفت و گاز از جمله عربستان سعودی، عراق، کویت و قطر بخش مهمی از صادرات خود را از طریق این مسیر انجام می‌دهند و هرگونه اختلال، بازار جهانی را با کمبود عرضه و افزایش قیمت مواجه می‌کند.
اگرچه سهم حمل کانتینری از تنگه هرمز کمتر از دو درصد ظرفیت حمل دریایی جهان است، اما افزایش قیمت سوخت کشتی‌ها موجب بالا رفتن هزینه حمل انواع پلیمرها از جمله پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن شده است. این افزایش هزینه در نهایت می‌تواند بر قیمت تمام‌شده محصولات پلاستیکی در بازارهای مختلف اثرگذار باشد.
کارشناسان اقتصادی همچنین هشدار می‌دهند که ادامه تنش‌ها علاوه بر افزایش قیمت انرژی، می‌تواند موج تازه‌ای از فشارهای تورمی را در اقتصاد جهانی ایجاد کند. افزایش هزینه مواد اولیه، رشد نرخ حمل‌ونقل و بالا رفتن هزینه تولید، ممکن است تصمیم شرکت‌ها برای سرمایه‌گذاری و توسعه ظرفیت‌های جدید در صنایع پلاستیک و پتروشیمی را نیز با احتیاط بیشتری همراه سازد.
در مجموع، هرچند بازارها فعلاً با بسته شدن کامل تنگه هرمز مواجه نیستند، اما ادامه نااطمینانی‌های سیاسی موجب شده صنعت جهانی پلاستیک بار دیگر خود را برای دوره‌ای از نوسانات قیمت خوراک، افزایش هزینه‌های تولید و اختلال احتمالی در زنجیره تأمین آماده کند.
