خبرگزاری پپنا رصد جهانی بازار پلیمر
بازیافت PVC؛ زیرساختسازی برای آینده اقتصاد چرخشی پلاستیک
بازیافت PVC به یکی از محورهای مهم توسعه اقتصاد چرخشی در صنعت پلاستیک تبدیل شده است. افزایش حجم محصولات مستعمل، تنوع فرمولاسیونها، وجود افزودنیهای قدیمی و الزامات جدید مقرراتی، باعث شده است بازیافت این پلیمر به راهکارهایی فراتر از جمعآوری و آسیابکردن ضایعات نیاز داشته باشد.
PVC همچنان یکی از پرمصرفترین مواد پلاستیکی در جهان است؛ بهویژه در کاربردهایی که مقاومت در برابر شرایط جوی اهمیت دارد. بر اساس پیشبینی مؤسسه پژوهشی Market Reports World، تقاضا برای این پلیمر تا سال ۲۰۳۵ بهطور متوسط سالانه ۳.۴ درصد رشد خواهد کرد. لولهها، عایق کابلهای برق، پروفیل پنجره و کفپوشها از مهمترین بازارهای مصرف آن هستند.
تنوع گسترده فرمولاسیونها و کاربردهای نهایی، در کنار طول عمر بالای محصولات PVC، انعطافپذیری قابلتوجهی به این ماده داده است. با این حال، دستیابی به اقتصاد چرخشی در این صنعت به راهبردهای تخصصی و پیچیدهای نیاز دارد.
وجود و غلظت افزودنیهای قدیمی در محصولات، تعیینکننده ظرفیت بازیابی و بازیافت آنها پس از چندین سال استفاده است. همچنین پایداری فرمولاسیون و خلوص جریانهای ضایعاتی مشخص میکند که مواد بازیافتی تا چه اندازه قابلیت استفاده مجدد در محصولات جدید را دارند.
بازیافت نزدیک به ۷۶۶ هزار تن PVC در اروپا طی سال ۲۰۲۵
بر اساس گزارش VinylPlus، در سال ۲۰۲۵ مجموعاً ۷۶۵ هزار و ۹۷۵ تن PVC در اتحادیه اروپا، بریتانیا، نروژ و سوئیس بازیافت شده است. این رقم در مقایسه با ۷۲۴ هزار و ۶۳۸ تن بازیافتشده در سال ۲۰۲۴، رشد ۵.۷ درصدی را نشان میدهد.
از مجموع PVC بازیافتشده در سال ۲۰۲۵:
- ۵۸.۸ درصد از ضایعات پیش از مصرف (Pre-consumer) به دست آمده است.
- ۴۱.۲ درصد مربوط به ضایعات پس از مصرف (Post-consumer) بوده است.
در مقایسه با برخی دیگر از جریانهای ضایعات پلاستیکی، بازیافت PVC پایداری قابلتوجهی از خود نشان داده است. ظرفیتهای موجود نسبتاً باثبات ماندهاند و حجم بازیافت نیز همچنان افزایش پیدا کرده است.
زنجیرههای جمعآوری و بازیافت PVC در اروپا از ساختار نسبتاً تثبیتشدهای برخوردارند و بازار مشخصی برای مواد بازیافتی این پلیمر وجود دارد. با این حال، چشمانداز اقتصادی این صنعت همچنان با عدم قطعیت روبهرو است.
تحولات ژئوپلیتیکی پیشبینی شرایط آینده را دشوار کردهاند. هزینه انرژی همچنان یکی از عوامل اصلی تعیینکننده توجیه اقتصادی پروژههای بازیافت است و تغییر مقررات و فشارهای اقتصادی نیز بر ابهام بازار میافزایند.
Karl-Martin Schellerer، رئیس VinylPlus، میگوید: «اهداف ما در حوزه اقتصاد چرخشی بر بهرهوری منابع و مسئولیتپذیری تولیدکنندگان متمرکز بوده است؛ اهدافی که با طراحی هوشمند محصولات، سامانههای مؤثر جمعآوری و فناوریهای بازیافت مکانیکی و پیشرفته پشتیبانی میشوند.»
بازیافت کفپوشهای PVC؛ پروژههای جدید در اروپا
پروژه Revinylfloor با مشارکت تولیدکنندگان، شرکای توسعه فناوری و کارشناسان مستقل، با هدف توسعه و افزایش مقیاس بازیافت کفپوشهای PVC پس از مصرف در اروپا شکل گرفته است.
در سال گذشته، آزمایشهای جداسازی در مقیاس آزمایشگاهی انجام شد که امکان تفکیک کفپوشهای حاوی افزودنیهای قدیمی، از جمله نرمکننده DEHP، را فراهم کرد.
VinylPlus همچنین ابتکاری با عنوان «Project-Loop – Concept Design & Hub Establishment» راهاندازی کرده است. هدف این پروژه، طراحی و ایجاد یک سیستم اختصاصی برای جمعآوری، جداسازی و بازیافت کفپوشهای PVC پس از مصرف در بلژیک است.
شرکت مشاورهای Recydata، مستقر در بلژیک و متخصص در ارائه راهکارهای اقتصاد چرخشی برای صنایع، برنامهای آزمایشی و تفصیلی برای اجرای این طرح تدوین کرده است. این برنامه شامل شناسایی ذینفعان، بررسی فنی پروژه و ایجاد مشارکتهای موردنیاز است.
بازیافت غشاهای PVC مورد استفاده در سقف ساختمانها
انجمن Coated Fabrics and Film Association (CFFA) نیز روی جمعآوری، فرآورش و بازیافت غشاهای PVC مورد استفاده در پوشش سقف ساختمانها فعالیت میکند.
هدف این ابتکار، ایجاد الگوهای عملی و تکرارپذیر برای بازیافت غشاهای PVC است؛ بهویژه در بخش ساختمان و صنایع که بازیابی این محصولات در گذشته با محدودیتهای زیادی روبهرو بوده است.
پارچهها و فیلمهای روکششده با وینیل به دلیل ترکیب مواد و شرایطی که در پایان عمر مصرفی خود دارند، چالشهای خاصی برای بازیافت ایجاد میکنند.
CFFA که در شهر کلیولند آمریکا مستقر است، پروژههای مختلفی را برای هماهنگی فرآیند بازیافت دنبال میکند. این فعالیتها شامل پروژههای بازیابی مواد با مشارکت پیمانکاران و اجرای آزمایشهای عملی با سازندگان تجهیزات است تا امکانپذیری فرآیندهای بازیافت ارزیابی شود.
لجستیک و حملونقل مواد نیز از موضوعات اصلی این بررسیها هستند. ارزیابی نتایج آزمایشها به توسعه و تکرارپذیری پروژهها در مقیاس بزرگتر کمک خواهد کرد.
برنامههای پیشبینیشده شامل اجرای طرحهای آزمایشی برای بازیابی غشاهای PVC هنگام تخریب و تعویض سقف، آزمایش فرآیندهای بازیافت و انتقال مواد بازیابیشده به شرکای بازیافت است.
این طرح در اوایل سال جاری میلادی کمکهزینهای به ارزش ۷۵ هزار دلار از Vinyl Institute دریافت کرد.
Jay Thomas، معاون پایداری Vinyl Institute، میگوید: «این سرمایهگذاری نشاندهنده تعهد مستمر ما به تقویت سیستمهای بازیافت وینیل و حمایت از رویکردهای نوآورانه برای بازیابی مواد است. همکاری با سازمانهایی مانند CFFA به تسریع توسعه راهکارهای قابلگسترش کمک میکند؛ راهکارهایی که میتوانند نرخ بازیافت را افزایش دهند و از اهداف بلندمدت پایداری حمایت کنند.»
بازیافت لولهها، پروفیلها و محصولات ساختمانی PVC
یکی دیگر از حوزههایی که از حمایت مالی Vinyl Institute بهرهمند شده، انجمن Polymeric Exterior Products Association (PEPA) است.
این انجمن از طریق برنامه Revinylize Recycling Collaborative، پروژهای را برای بازیافت محصولات وینیل سخت، از جمله پوششهای خارجی ساختمان (Siding)، دنبال میکند.
تمرکز PEPA بر هماهنگی فعالیتهای بازیافت، جلب مشارکت فعالان زنجیره ارزش و شناسایی فرصتهای توسعه زیرساختهای جمعآوری و بازیافت است.
این پروژه در مرحله نخست بر هماهنگی میان ذینفعان و تدوین راهبرد متمرکز است تا در ادامه امکان افزایش ظرفیت بازیافت فراهم شود. هدف نهایی، شناسایی مسیرهای عملی برای افزایش نرخ بازیافت محصولات وینیل مورد استفاده در نمای خارجی ساختمانهاست.
بررسی جریان مواد در صنعت لولههای پلاستیکی بریتانیا
انجمن اروپایی تولیدکنندگان لوله و اتصالات پلاستیکی (TEPPFA) با همکاری گروه لوله فدراسیون پلاستیک بریتانیا (BPF Pipes Group)، شرکت مشاورهای Oakdene Hollins را مأمور انجام مطالعهای درباره جریان مواد در صنعت لولههای پلاستیکی بریتانیا در سال ۲۰۲۴ کرد.
این مطالعه، تصویری از فعالان اصلی بازار، حجم تولید در کاربردهای مختلف، میزان تولید ضایعات و روشهای بازیافت ارائه کرده است. همچنین استفاده از مواد بازیافتی پس از مصرف در تولید لولههای پلاستیکی مورد ارزیابی قرار گرفته است.
نتایج مطالعه بر ضرورت افزایش همکاری میان ذینفعان صنعت و سرمایهگذاری در ارتقای مهارت نیروی انسانی تأکید دارد.
رشد بازیافت ضایعات کابل PVC
بر اساس تازهترین گزارش پیشرفت VinylPlus در سال ۲۰۲۶، در سال ۲۰۲۵ مجموعاً ۱۰۴ هزار و ۶۳۳ تن ضایعات کابل PVC بازیافت شده است.
این میزان در مقایسه با ۹۲ هزار و ۴۷۸ تن بازیافتشده در سال ۲۰۲۴، افزایش قابلتوجهی را نشان میدهد.
گروه VinylPlus Cables اعلام کرده است که این نتیجه، توانمندی زنجیرههای جمعآوری و بازیافت کابلهای PVC در اروپا را نشان میدهد؛ زنجیرههایی که حتی در شرایط دشوار بازار پلاستیک و بازیافت نیز عملکرد خود را حفظ کردهاند.
پروفیل پنجره PVC و ضرورت اجرای مسئولیت توسعهیافته تولیدکننده
در سال ۲۰۲۵، انجمن اروپایی تأمینکنندگان سیستمهای پنجره PVC با نام EPPA، شرکت مشاورهای TNO را مأمور تهیه مطالعهای جامع درباره امکانسنجی و آثار اجرای طرح مسئولیت توسعهیافته تولیدکننده (EPR) برای پنجرهها در سطح اروپا کرد.
این مطالعه به این نتیجه رسید که یک نظام آینده EPR برای پنجرهها باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- تضمین فرآیندهای شفاف و منصفانه
- جلوگیری از مشارکتنکردن برخی تولیدکنندگان در پرداخت هزینهها از طریق ثبت تولیدکنندگان پنجره در سطح اتحادیه اروپا
- تعیین هزینههایی که نوآوری در اقتصاد چرخشی را تشویق کنند
- استفاده از نظام تأمین مالی پلکانی برای ترویج محتوای بازیافتی و طراحی پایدار محصولات
EPPA همچنین در توسعه ظرفیتهای محلی بازیافت و آمادهسازی بازار برای افزایش مقیاس فعالیتها مشارکت داشته است.
در ۱۵ سال گذشته، صنعت پنجره PVC اروپا نرخ سالانه بازیافت پروفیلهای PVC را تقریباً چهار برابر افزایش داده است.
در سال ۲۰۲۵، میزان PVC بازیافتشده در این بخش به ۴۱۶ هزار تن رسید که در مقایسه با سال ۲۰۲۴ رشد ۱۲.۵ درصدی داشته است.
بازیافت شیمیایی PVC؛ راهکاری برای ضایعات پیچیده
بازیافت مکانیکی در صنعت PVC روشی تثبیتشده است، اما بازیافت شیمیایی بهتدریج بهعنوان گزینهای برای پردازش جریانهای پیچیده و مخلوط ضایعات PVC مطرح میشود.
فرآیندهایی مانند کلرزدایی (Dechlorination) و انحلال انتخابی (Selective Dissolution) مسیرهای جدیدی برای بازیافت ضایعاتی ایجاد میکنند که بازیافت مکانیکی آنها دشوار است. چندین پروژه آزمایشی نیز در این زمینه در حال اجرا هستند.
Plastic Back؛ تبدیل ضایعات PVC به مواد اولیه قابل استفاده مجدد
استارتاپ اسرائیلی Plastic Back از یک فرآیند شیمیایی در دمای پایین برای تبدیل ضایعات PVC به مواد اولیه قابل استفاده مجدد استفاده میکند. در این فرآیند، کلر و کربن از یکدیگر جدا میشوند.
این شرکت با همکاری شرکت بازیافت شیمیایی Freepoint Eco-Systems، پروژهای آزمایشی را در شهر Hebron ایالت اوهایو آمریکا آغاز میکند تا فناوری خود را در مقیاس بزرگتر آزمایش کند.
این طرح با کمکهزینه ۳ میلیون دلاری بنیاد مشترک آمریکا و اسرائیل BIRD Foundation و همچنین کمکهزینه امکانسنجی Vinyl Institute پشتیبانی میشود.
فناوری Plastic Back از یک فرآیند شیمیایی کلرزدایی و دپلیمریزاسیون استفاده میکند. در این فرآیند، کلر به محلول نمکی تبدیل میشود که قابلیت استفاده مجدد در کاربردهای پتروشیمیایی را دارد.
بخش کربنی نیز به یک ماده هیدروکربنی مشابه نفتا تبدیل میشود که به گفته توسعهدهندگان فناوری، قابلیت ورود به واحدهای کراکر بخار را دارد.
یکی از مزیتهای اصلی این روش، دمای نسبتاً پایین فرآورش است؛ عاملی که میتواند ردپای زیستمحیطی مرتبط با بازیافت شیمیایی را کاهش دهد.
Plastic Back از ضایعات PVC حاصل از تولید، ساختوساز و کاربردهای پزشکی بهعنوان خوراک استفاده میکند. این شرکت در حال آزمایش هر یک از این جریانهاست تا عملکرد فرآیند را در شرایط واقعی مختلف بررسی کند.
در نخستین مرحله آزمایش، ظرفیت پردازش حدود ۵۰ تن ضایعات PVC در نظر گرفته شده است. پس از تکمیل این مرحله، شرکت قصد دارد فناوری را به واحدهای تجاری با ظرفیت سالانه ۱۵ تا ۳۰ هزار تن توسعه دهد.
تبدیل PVC به روانکارهای با عملکرد بالا در Virginia Tech
پژوهشگران دانشگاه Virginia Tech در آمریکا روشی برای تبدیل ضایعات PVC به روانکارهای با عملکرد بالا توسعه دادهاند.
در این روش، PVC با یک حلال، آلومینیوم تریکلرید و آلفا الفینها ترکیب میشود. سپس مخلوط به مدت سه ساعت در دمای حدود ۷۰ درجه سانتیگراد حرارت داده میشود.
پس از این مدت، مخلوط به یک روغن غلیظ تبدیل میشود.
پژوهشگران در ابتدا روشهای مختلفی را برای تبدیل شیمیایی مولکولهای PVC به مواد دیگر بررسی کردند. ایده اولیه، جایگزینکردن اتمهای کلر با گروههای شیمیایی دیگر بود.
در مراحل اولیه مشخص شد ماده حاصل، نرم و چسبناک است. به همین دلیل پژوهشگران رویکرد خود را تغییر دادند و تلاش کردند زنجیرههای پلیمری را بیشتر بشکنند و به بخشهای کوچکتری تبدیل کنند.
نتیجه این فرآیند، تبدیل PVC به پلیآلفااولفین (Polyalphaolefin) بود؛ مادهای که یکی از ترکیبات مهم مورد استفاده در تولید روانکارها، از جمله روغن موتور، محسوب میشود.
پیرولیز ضایعات حاوی PVC؛ آزمایش موفق Arcus Greencycling
پیرولیز معمولاً برای ضایعات PVC گزینه مناسبی تلقی نمیشود؛ زیرا ورود PVC به این فرآیند میتواند باعث تولید روغن حاوی ناخالصیهای زیاد شود. این ناخالصیها ممکن است عملکرد واحدهای کراکر بخار را تحت تأثیر قرار دهند و مشکلات خوردگی ایجاد کنند.
با این حال، شرکت Arcus Greencycling که مالک یک فناوری اختصاصی پیرولیز است، از اجرای موفق یک آزمایش با خوراک حاوی ۱۰ درصد PVC خبر داده است.
در این آزمایش، خوراک از ترکیب وزنی ۱۰ درصد ضایعات PVC غیرقابلبازیافت مکانیکی و ۹۰ درصد ضایعات مخلوط پلیالفینی تهیه شد.
ترکیب ضایعات PVC مورد استفاده شامل موارد زیر بود:
- ۵ درصد ضایعات عایق و روکش کابل
- ۴ درصد ضایعات پزشکی پیش از مصرف
- ۱ درصد ضایعات کفپوش پس از مصرف
این خوراک در اتمسفر نیتروژن، همراه با یک جاذب، حامل جامد دانهای و سایر افزودنیهای اختصاصی مخلوط شد.
نتیجه آزمایش، تولید نزدیک به ۳ تن روغن پیرولیز بود. نرخ تبدیل فرآیند تحت تأثیر حضور PVC تغییر نکرد و خواص روغن و هزینه فرآورش آن نیز در مقایسه با روغن تولیدشده از خوراک ۱۰۰ درصد پلیالفینی تقریباً ثابت ماند.
البته همانطور که انتظار میرفت، در روغن پیرولیز تولیدشده مقادیری کلر باقیمانده و سایر آلایندههای مهم مشاهده شد.
اسید کلریدریک تولیدشده از تجزیه بخش PVC در جریان پیرولیز، مستقیماً در راکتور خنثی شد و بخش عمده آن در کک پیرولیز به دام افتاد.
هزینه بالاتر بازیافت شیمیایی PVC
در شرایط فعلی، PVC بازیافتشده از مسیر شیمیایی گرانتر از PVC نو است. هزینههای شاخص این فرآیند معمولاً بین ۱.۵ تا ۲.۵ برابر هزینه هر تن PVC نو برآورد میشود.
این اختلاف هزینه به عواملی مانند کیفیت خوراک، بازده بازیابی کلر و مقیاس کارخانه بستگی دارد.
Rajendra Gupta، مدیر فنی ارشد فناوریهای بازیافت پیشرفته در شرکت KBR، معتقد است توسعه بازیافت PVC به بازیابی کارآمد کلر، طراحی تجهیزات مقاوم در برابر خوردگی، اجرای پروژههای آزمایشی بلندمدت و وجود چارچوبهای سیاستی حمایتی نیاز دارد.
او مهمترین چالش این حوزه را افزایش مقیاس فناوریها میداند.
Gupta میگوید: «بیشتر فناوریهای بازیافت شیمیایی PVC همچنان در مقیاس پایلوت یا مراحل اولیه نمایش صنعتی قرار دارند. بنابراین مقایسه مستقیم آنها با تولید بالغ و در مقیاس بزرگ PVC نو هنوز زودهنگام است. ارزیابی معتبر عملکرد این فناوریها به فعالیت بلندمدت در مقیاس صنعتی و با استفاده از جریانهای واقعی ضایعات PVC پس از مصرف نیاز دارد.»
بازیافت PVC در صنعت تجهیزات پزشکی و بهداشت
ابتکار VinylPlus Healthcare بهعنوان بستری برای همکاری و مشارکت میان فعالان زنجیره ارزش محصولات پزشکی و بهداشتی PVC فعالیت میکند.
در فرانسه، فعالیتهای بخش VinylPlus با تمرکز بر جمعآوری و جداسازی تجهیزات پزشکی یکبارمصرف فاقد DEHP ادامه یافته است.
در دسامبر ۲۰۲۵، نخستین مرحله جمعآوری ضایعات پزشکی PVC به پایان رسید. در این مرحله ۸۹ کیلوگرم مواد جمعآوری شد که توسط شرکت اجتماعی Elise، متخصص مدیریت پسماند، بهصورت دستی باز و تفکیک شد.
از این مقدار، حدود ۶۰ کیلوگرم ضایعات PVC شامل لولههای پزشکی و ماسکها برای بازیافت مکانیکی آماده شد.
پروژه Select4Care؛ بهینهسازی جمعآوری ضایعات بیمارستانی
پروژه Select4Care با حمایت مالی دولت منطقه فلاندر بلژیک اجرا شد. هدف این پروژه بررسی راهکارهای بهینهسازی لجستیک جمعآوری ضایعات و افزایش نرخ بازیافت پسماندهای پلاستیکی غیرعفونی در بیمارستانها بود.
نتایج Select4Care نشان داد که شناخت دقیق مواد، رعایت الزامات مقرراتی و همکاری میان فعالان زنجیره ارزش میتواند به توسعه الگوهای قابلگسترش برای بازیافت پلاستیکهای پزشکی کمک کند.
طراحی محصولات با در نظر گرفتن قابلیت بازیافت و اتخاذ رویکردی جدید در مدیریت پلاستیکهای یکبارمصرف پزشکی نیز میتواند به بهبود کیفیت جریانهای ضایعاتی منجر شود.
بازیافت بستهبندیهای دارویی PVC و آلومینیوم
پروژه VinylPlus PharmPack که توسط VinylPlus Deutschland اجرا میشود، بر افزایش قابلیت بازیافت بستهبندیهای بلیستر دارویی متشکل از آلومینیوم و PVC تمرکز دارد.
این پروژه از فناوریهای بازیافت مبتنی بر حلال استفاده میکند و در کنار آن، داروخانههای بیمارستانی را بهعنوان نقاط جمعآوری ضایعات بستهبندی دارویی پس از مصرف درگیر میکند.
بخش دیگری از فعالیتها به بازیافت مکانیکی ضایعات بلیستر اختصاص دارد.
بازیافت کیسههای تزریق PVC توسط Baxter و Orbia
شرکت Baxter، تولیدکننده محصولات حوزه مراقبتهای پزشکی، برنامههایی را برای جمعآوری و بازیابی کیسههای تزریق وریدی PVC مصرفشده در کشورهای مختلف اجرا میکند.
یکی از این برنامهها با همکاری شرکت Orbia در کلمبیا توسعه یافته و بیش از ۹۰ بیمارستان دولتی و کلینیک خصوصی را پوشش میدهد. این طرح با نام Vida en Movimiento به معنای «زندگی در حرکت» شناخته میشود.
در این برنامه، ضایعات PVC بیمارستانها بهصورت جداگانه جمعآوری و برای تولید محصولات جدید در کاربردهای غیرحساس مورد استفاده قرار میگیرند؛ از جمله شیلنگها، زیره کفش و کفپوشها.
بر اساس اعلام Baxter، از زمان آغاز برنامه در سال ۲۰۲۱ تا ژوئن ۲۰۲۵، نزدیک به ۳۰۰ تن کیسه تزریق PVC بازیافت و از دفن در محلهای دفع زباله جلوگیری شده است.
این اقدام همچنین مانع انتشار حدود ۶۰۰ تن معادل دیاکسیدکربن شده است.
گزارش صنعت PVC استرالیا؛ افزایش مصرف مواد بازیافتی
شورای وینیل استرالیا (VCA) گزارش سالانه ۲۰۲۵ برنامه مسئولیتپذیری صنعت PVC این کشور را منتشر کرده است.
این گزارش از پیشرفت قابلاندازهگیری در زمینه پایداری، بازیافت و مدیریت مسئولانه PVC در صنعت استرالیا خبر میدهد.
مهمترین نتایج گزارش عبارتاند از:
- میانگین میزان پایبندی شرکتهای عضو به تعهدات برنامه به ۹۲ درصد رسیده است؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۸۹ درصد بود.
- پنج تعهد برنامه همچنان با پایبندی ۱۰۰ درصدی اجرا شدهاند.
- از مجموع ۲۱ تعهد، ۱۴ مورد اکنون از سطح پایبندی ۹۰ درصد عبور کردهاند.
- مصرف کل مواد بازیافتی PVC با رشد ۲۸ درصدی به حدود ۴ هزار و ۹۶۴ تن رسیده است.
- مصرف داخلی مواد بازیافتی توسط تبدیلکنندگان و تولیدکنندگان کامپاند عضو برنامه به ۲ هزار و ۱۳۷ تن رسیده است.
- در سال ۲۰۲۵، مجموعاً ۱۱۷ تن ضایعات پزشکی PVC از ۲۶۷ مرکز درمانی در استرالیا جمعآوری شده است.
افزودنیهای قدیمی؛ یکی از موانع اصلی بازیافت PVC
وجود افزودنیهای قدیمی در محصولات PVC یکی از چالشهای بزرگ بازیافت این پلیمر است؛ بهویژه در محصولاتی که سالها در حال استفاده بودهاند.
برای مثال، برخی محصولات قدیمی حاوی پایدارکنندههای پایه سرب هستند که استفاده از آنها در بسیاری از کاربردها بهتدریج کنار گذاشته شده است.
آزمایشهای مختلف نشان دادهاند که محصولات PVC حتی پس از سالها استفاده نیز در بسیاری از موارد قابلیت بازیافت مکانیکی دارند و میتوانند بخشی از خواص خود را حفظ کنند. با این حال، وجود افزودنیهایی که اکنون مشمول محدودیتهای مقرراتی هستند، مانعی جدی برای توسعه اقتصاد چرخشی محسوب میشود.
محدودیت سرب و تأثیر آن بر بازیافت پروفیل و لوله PVC در اروپا
VinylPlus برای بررسی تأثیر محدودیتهای اتحادیه اروپا درباره سرب در محصولات PVC، شرکت مشاورهای TAUW را مأمور انجام یک مطالعه کرده است.
بر اساس مقررات فعلی، حداکثر غلظت عمومی مجاز سرب در محصولات PVC برابر با ۰.۱ درصد وزنی است.
با این حال، معافیتهای موقت برای برخی محصولات حاوی PVC بازیافتی اجازه دادهاند میزان سرب از این حد فراتر رود:
- PVC انعطافپذیر: حداکثر ۱.۵ درصد سرب تا ۲۸ مه ۲۰۲۵
- PVC سخت: حداکثر ۱.۵ درصد سرب تا ۲۸ مه ۲۰۳۳
این مطالعه سناریوهای مختلف مرتبط با پیامدهای احتمالی تغییر مقررات و پیشرفت فناوریهای حذف سرب را بررسی کرده است.
نتایج اولیه نشان میدهد پایان معافیت مربوط به PVC سخت در سال ۲۰۳۳ میتواند تأثیر عمیقی بر توسعه بازیافت لولهها، اتصالات و پروفیلهای PVC داشته باشد.
بر اساس این ارزیابی، محدودیت سرب ممکن است میزان استفاده از PVC بازیافتی در محصولات جدید را به کمتر از ۲۵ درصد محدود کند؛ زیرا در سطوح بالاتر استفاده از مواد بازیافتی، غلظت سرب ممکن است از حد مجاز ۰.۱ درصد فراتر رود.
نویسندگان این مطالعه پیشنهاد کردهاند که دوره معافیت حدود پنج سال دیگر تمدید شود تا صنعت بازیافت PVC اروپا فرصت کافی برای جمعآوری و تأمین ضایعات PVC پس از مصرف داشته باشد.
چالشهای آینده؛ از جمعآوری تا ردیابی دیجیتال محصولات
گزارش پیشرفت VinylPlus در سال ۲۰۲۶ چند مسیر اصلی را برای افزایش قابلیت بازیافت PVC معرفی کرده است.
نخستین موضوع، اطمینان از شناسایی صحیح و جمعآوری مناسب محصولات در پایان عمر مصرفی آنهاست. برای دستیابی به این هدف، گزارش بر انجام ممیزیهای پیش از تخریب یا نوسازی ساختمانها و جمعآوری جداگانه ضایعات در مبدأ تأکید میکند.
این اقدامات میتوانند بهرهوری فنی و اقتصادی فرآیند بازیافت را بهبود دهند.
ضرورت هماهنگسازی مقررات بازیافت در اتحادیه اروپا
VinylPlus برای اطمینان از بازیافت مؤثر PVC، تدوین معیارهای هماهنگ در سطح اتحادیه اروپا برای تعیین وضعیت پایان پسماند (End of Waste) را ضروری میداند.
این معیارها باید هم خروجیهای بازیافت مکانیکی و هم محصولات حاصل از بازیافت شیمیایی را در بر بگیرند.
از دیگر پیشنهادهای گزارش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- گنجاندن اهداف استفاده از مواد بازیافتی در استانداردهای اختصاصی محصولات یا قوانین مربوطه
- تعیین حداقل الزامات اجباری و هماهنگ EPR در سراسر اتحادیه اروپا
- ایجاد مشوق برای تولید محصولات بادوام با عمر مصرفی طولانی
- حمایت از جمعآوری محصولات برای بازیافت
- اجرای گذرنامه دیجیتال محصول (Digital Product Passport) برای ردیابی محصولات تا پایان عمر مصرفی
- افزایش قابلیت ردیابی ضایعات و میزان مواد بازیافتی در محصولات جدید
سازمان صنعتی Recovinyl که با هدف تقویت تقاضا برای PVC بازیافتی در صنعت تبدیل فعالیت میکند، از این رویکرد حمایت کرده است.
این سازمان بر ضرورت سادهسازی و هماهنگسازی مقررات اتحادیه اروپا در زمینه جمعآوری، جداسازی و استفاده از مواد بازیافتی تأکید دارد. همچنین معتقد است طرحهای EPR در کشورهای عضو باید با یکدیگر هماهنگ شوند.
از دیدگاه Recovinyl، ایجاد تقاضای واقعی برای مواد بازیافتی تولیدشده در داخل اروپا، شرط مهمی برای سرمایهگذاری و رشد صنعت بازیافت این منطقه است.
